Caen là Mer, Tout est là!
Caen là Mer is een grootstedelijk gebied in het departement Calvados, Normandië. Van strand naar stad nemen we je mee via een aangename badplaats, een sleutelpositie uit D-Day en een historische stad.
Ouistreham.
Een ferry haven spreekt meestal niet tot de verbeelding en de meeste toeristen rijden er vlug door. Maar Ouistreham heeft zijn charmes en je kan hier goed de vergelijking maken met het duo Den Haag- Scheveningen, een stad met iets verderop een strand. Zo kan je Ouistreham linken aan het 10 km meer landinwaarts gelegen Caen. Het havenkwartier is mooi uitgebalanceerd met een vissershaven, een jachthaven en een ferryhaven waar Brittany Ferries drie maal per dag de overzet naar Portsmouth verzorgt. Pronkstuk is de rood-witte vuurtoren uit 1905 dichtbij de vismarkt , die als bewaker van de stad een hoogte heeft van 38 meter. Op sommige tijdstippen mag je alle 171 spiraalvormige trappen belegeren met als beloning een schitterend zicht op de stad, de haven en het nabij gelegen natuurgebied Pointe du Siège. Het Canal de Caen en de Orne rivier zijn ook mooi in beeld, twee waterlopen die we nog gaan tegenkomen in de connectie met D- Day.
Stadsgedeelte Riva Bella heeft een prachtig zandstrand met een lange promenade. Hier en daar springen de Belle Epoque villa’s in het oog. Allen verschillend van elkaar. Aan de Avenue Pasteur staan ook verschillende villa’s en haar parallelstraat, Avenue de La Mer is een gezellige winkelstraat met vele specialiteitswinkels en restaurants.
Ouistreham ligt ook aan de uiterste grens van de D- Day landing op 6 juni 1944. Ze maakte deel uit van Sword beach en was de eerste Franse stad die bevrijd werd. Hier kwamen de Britse commando -eenheden aan land samen met 177 Franse commando’s onder leiding van commandant Kieffer. Deze laatsten hebben dicht bij het casino waar ze vochten een gedenkplaats, Le Mémorial de la Flamme. De stad heeft twee WOII- museums met “ Le Musée du Mur de l’Atlantique, gevestigd in een oude Duitse bunker en met veel rollend materiaal aan de buitenzijde. Musée No.4 Commando aan de boulevard is nogal klein, wat rommelig en eerlijk gezegd ontbreekt het ook aan vriendelijk onthaal.
De twee badplaatsjes naast Ouistreham, Hermanville-sur-Mer en Lion-sur-Mer zijn vooral gekend voor een groot aantal elegante villa’s, gebouwd door rijke families in de 19e eeuw. Ze hebben een indrukwekkende diversiteit aan stijlen. Een eclectisch geheel van harmonieuze combinatie van verschillende kunststromingen. Van Normandische tot Noord-Hollandse constructies. La Bluette is zelfs geklasseerd als historisch monument. Het is van de hand van Hector Guimard, die in Parijs verschillende karakteristieke ingangen bouwde voor metrostations voor WOI.
De villa die we het meest koesterden was Villa Andry, een gezellig familiehotelletje met 21 kamers aan de Ouistreham boulevard. Gebouwd in 1867, was het in WOII het hoofdkwartier van de Duitse Kommandatur. Het werd bevrijd op D- Day door de Franse commando’s. In 1953 werd het een hotel, eerst onder de naam St. George, maar in 2015 kreeg het zijn originele naam terug. Het heeft een panoramische lounge en Melinda en Julien zijn schatjes van gastheren. Het was reeds mijn derde bezoek en het is telkens als thuiskomen. www.villa-andry.fr
Caen.
Halverwege de 11e eeuw kozen Willem De Veroveraar en koningin Mathilda Caen tot hun residentie en hoewel driekwart van de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vernield, is hun stad nog altijd herkenbaar. Vele historische kerken en gebouwen werden op een intelligente manier gerestaureerd of herbouwd. Het koninklijk paar liet zijn stempel achter in de stad door niet alleen de bouw van een kasteel maar ook van twee abdijen. De onderliggende reden was om de toenmalige paus tevreden te stellen en hun geweten te sussen, daar beide in feite verwante neef en nicht waren. De abdijen liggen op een goede kilometer van elkaar en zijn miraculeus gespaard gebleven tijdens de hevige gevechten na D- Day. Bezoek ze achtereen en wandel via de autovrije straten waar veel gezellige winkels zijn en ook enkele mooie pleinen zoals Place St. Sauveur. De Abbaye-aux-Dames is een klassieke Normandisch – Romaanse abdijkerk, waar de bouw van startte in 1066. De abdij vormt een sereen mausoleum voor Koningin Mathilda, die hier begraven ligt.
De Abbaye-aux-Hommes werd in 1063 opgericht door Willem de Veroveraar. In het kloostergedeelte is nu het stadhuis van Caen gevestigd en enkele zalen zijn te bezoeken. De kapittelzaal, waar ooit de monniken kwamen lezen volgens de Orde van St. Benedictus en waar belangrijke kloosterbeslissingen werden genomen, is nu de trouwzaal van Caen. De kloostergang met de binnentuin is ook een bezoek waard. De abdijkerk, de Eglise St. Etienne, is ook een meesterwerk van Normandisch-Romaanse bouwkunst, met een strenge sobere westgevel, gekroond met 13e -eeuwse spitsen. In de kerk is ook de tombe van Willem de Veroveraar, maar hij was minder gelukkig dan zijn kerk, die WOII goed doorstond. Zijn begrafenis was al een fiasco, door een te klein graf en later met de godsdienstoorlogen en de Franse Revolutie zou er in het graf alleen nog maar een dijbeen liggen.
Caen is zeer goed te voet te doen om alle historische sites en de binnenstad te bezoeken. Van Willems kasteel blijft buiten de enorme muren weinig over. Binnenin is er echter een groot domein waar je vrij kan rondlopen. Er bevinden zich ook enkele musea in en je kan er een immersief spektakel bijwonen over 1000 jaar Caen. Ook vanaf de vestingwallen zijn er mooie vergezichten. Achter het kasteel is de Rue de Vaugeux, de centrale straat in het kleine Vieux Quartier van Caen. Langs deze straat, die verkeersvrij is, staan nog een paar bekoorlijke vakwerkhuizen, er zijn ook verschillende leuke restaurants gevestigd.
Nog een tip: logeer je in Ouistreham dan is bus 12 de beste manier om in het centrum van Caen te komen.
Voor liefhebbers van de pleziervaart zowel Ouistreham als Caen hebben een indrukwekkende “Port de Plaisance”, ongeveer een 15- tal km van elkaar.
Ranville, Musée Mémorial Pegasus.
In de nacht van 5 op 6 juni 1944 legde een groep mannen de basis voor een succesvol verloop van Operatie Overlord, de invasie in Normandië. Deze mannen behoorden tot de 6th Airborne Division. Dit historisch gebeuren wordt verteld in het Musée Mémorial Pegagus.
Een tijdens de oorlog opgerichte luchtlandingsdivisie die gebruikmaakte van twee types luchtlandingssoldaten: degenen die landen met een parachute en degenen die de grond bereikten met zweefvliegtuigen (gliders). Als je vanaf Bénouville in de richting van Ranville rijdt, kom je vanzelf bij de bruggen over het Caenkanaal en de Orne -rivier. De verovering van deze bruggen (intact) was essentieel voor het succes van D-day in deze regio en dit moest zeker gebeuren voor de eigenlijke landing. De opdracht werd toevertrouwd aan Major Howard, een voormalig politieagent uit Oxford, die in 1942 in dienst was getreden bij de Airborne Division. Kort voor middernacht vertrok hij met 180 manschappen in zes Horsa-zweefvliegtuigen die getrokken werden door Halifax-bombardementsvliegtuigen. Zijn manschappen behoorden tot D-comp. van het 2de Ox & Bucks-bataljon. Vier gliders maakten een bijna perfecte landing, nummer 5 landde ongeveer 800 meter van zijn doel en de zesde glider landde 8 km verder bij de rivier Dives en kon geen deel uitmaken van de gevechten bij de Ranvillebruggen. De rest is geschiedenis. Howards manschappen klaarden de klus in minder dan een kwartier ten koste van maar twee gesneuvelden. Later kregen ze steun van de pas gedropte para’s en de legendarische commando’s die op D- Day geland waren op Sword Beach: een onvergetelijke scène met in de hoofdrol doedelzakspeler Bill Millin en Lord Lovat. Lovat was brigadiergeneraal en stond aan het hoofd van de commando’s van de 1ste Special Service Brigade.
Het museum werd geopend door prins Charles in 2000. De moderne structuur heeft een dak in de vorm van een glidertoestel. In het museum vind je alles over de verschillende opdrachten van de Airborne Division op D- Day. Er is een introductiefilm en er zijn honderden historische objecten van de originele doedelzak van Piper Millin tot kledij, gemaakt uit parachutestof door lokale vrouwen. Je krijgt een inzicht in de medische dienst die de paratroepers begeleidde. In het buitendeel van het museum vind je naast een Baileybrug uit 1944, de originele Pegasusbrug, met de aanduiding waar Lt. Brotheridge stierf en de plaats waar de explosieven door de Duitsers geplaatst waren om de brug op te blazen. Ook hier een replica van een Horsa-zweefvliegtuig. Alhoewel er meer dan 2000 gebouwd werden, vind je er bijna niets van terug, vermits ze in Normandië terechtkwamen met troepen en bevoorrading en moesten achtergelaten worden. De houten structuren waren door de landing toch niet meer bruikbaar. Alleen de piloten werden teruggestuurd naar Engeland voor verdere vluchten. Zo gebruikten heel wat Normandische boeren de stukken bij de restauratie van hun boerderijen
Op de CWGC-begraafplaats liggen 2563 soldaten begraven. Juist ernaast is het burgerlijke kerkhof van Ranville. Hier ook enkele CWGC-graven met o.a. het graf van Lt. Den Brotheridge (Ox & Bucks). Hij was de eerste gesneuvelde van D- Day toen hij de brug over het Caenkanaal bestormde.
Aan de overzijde van de straat vind je naast de buste van Major Howard nog een drietal zuilen die de plaats aanduiden waar de dichtste gliders neerkwamen.
Ga over de nieuwe brug, die er kwam toen men het kanaal ging verbreden en daar is het Pegasuscafé of het café van de familie Gondrée (nog steeds de eigenaars). Zij waren waarschijnlijk de eerste Fransen die op D-Day in aanraking kwamen met de geallieerden. Het huis werd een medische hulpplaats, hier overleed Den Brotheridge en de familie Gondrée zorgde voor een speciale herdenkingsplaats bij zijn graf. Het café werd na de oorlog een bijna-pelgrimsoord voor Airborneveteranen. Van de Ox & Bucks zijn er nu geen overlevenden meer. Het museum sluit in augustus de deuren voor een grondige renovatie met ook een extra nieuw gebouw. Tegen de zomer 2027 kunnen we terug in contact komen met Howard, Lovat, Wallwork en anderen.
www.musee.memorial-pegasus.com
Caen là Mer is een gebied vol contrasten, een indrukwekkend verleden en een ongerept natuurgebied en kustlijn.
Tekst en foto’s: Gust Charrin.
